Description
“ਘੱਲੂਘਾਰਾ ਜੂਨ 84: ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ‘ਤੇ ਹੋਏ ਫੌਜੀ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀ ਵਿਥਿਆ (ਚਸ਼ਮਦੀਦ ਗਵਾਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ੁਬਾਨੀ)” ਲੇਖਕ ਮਲਕੀਤ ਸਿੰਘ ਭਵਾਨੀਗੜ੍ਹ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖੋਜ-ਅਧਾਰਿਤ ਕਿਤਾਬ ਹੈ, ਜੋ ਜੂਨ 1984 ਦੇ ਤੀਜੇ ਘੱਲੂਘਾਰੇ ਦੌਰਾਨ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬਾਨ ਉੱਤੇ ਹੋਏ ਫੌਜੀ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਚਸ਼ਮਦੀਦ ਗਵਾਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਬਿਓਰਾ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸਿੱਖ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਜੂਨ 1984 ਨੂੰ ਤੀਜੇ ਘੱਲੂਘਾਰੇ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਸਾਹਿਬ ਉੱਤੇ ਹੋਏ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ “ਅਪਰੇਸ਼ਨ ਬਲੂ ਸਟਾਰ” ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਉੱਥੇ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਇਹ ਰਚਨਾ ਉਹਨਾਂ ਅਨੇਕਾਂ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੀ ਵਿੱਥਿਆ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਜਾਣਕਾਰੀ ਉਪਲਬਧ ਰਹੀ ਹੈ।
ਲੇਖਕ ਮਲਕੀਤ ਸਿੰਘ ਭਵਾਨੀਗੜ੍ਹ ਸਮੇਤ ਕਈ ਨੌਜਵਾਨ ਸਿੱਖ ਖੋਜੀਆਂ ਨੇ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੇ ਚਸ਼ਮਦੀਦ ਗਵਾਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਿਆਨ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜਿਹਨਾ ਨੂੰ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਰੂਪ ਭਾਈ ਮਲਕੀਤ ਸਿੰਘ ਭਵਾਨੀਗੜ੍ਹ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਹਰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਇਤਿਹਾਸ, ਸਥਾਨ, ਹਮਲੇ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਨੁਭਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ, ਖੋਜ ਅਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਰੋਤ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਚਸ਼ਮਦੀਦ ਗਵਾਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਵ ਹੱਦ ਤੱਕ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਪਾਠਕ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮਾਹੌਲ, ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਘਰਾਂ ਨਾਲ ਵਾਪਰੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕਿਤਾਬ ਗਿਣਤੀਆਂ ਜਾਂ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਇਸ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਘਰਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਅਦਬ, ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਯਾਦ ਨੂੰ ਸਾਂਭਣਾ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਇਹ ਵੀ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਉਪਰਾਲਾ ਅਜੇ ਸੰਪੂਰਨ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਭਵਿੱਖੀ ਖੋਜ ਲਈ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨੀਂਹ ਹੈ।
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਤੀਜੇ ਘੱਲੂਘਾਰੇ, ਜੂਨ 1984, ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ, ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬਾਨ ਉੱਤੇ ਹੋਏ ਫੌਜੀ ਹਮਲਿਆਂ, ਚਸ਼ਮਦੀਦ ਗਵਾਹੀਆਂ ਅਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦੇ ਹੋ ਤਾਂ “ਘੱਲੂਘਾਰਾ ਜੂਨ 84: ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ‘ਤੇ ਹੋਏ ਫੌਜੀ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀ ਵਿਥਿਆ (ਚਸ਼ਮਦੀਦ ਗਵਾਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ੁਬਾਨੀ)” ਤੁਹਾਡੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰੂਰ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਵਿਰਾਸਤ ਬੁੱਕਸ ਰਾਹੀਂ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਿਤਾਬ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਸਮੇਤ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮੰਗਵਾ ਸਕਦੇ ਹੋ।
Reviews
There are no reviews yet.